SCADA sistemleri, verimliliği korumaya, daha akıllı kararlar almak için verileri işlemeye ve arıza süresini azaltmak için sistem sorunlarını iletmeye yardımcı olduklarından endüstriyel şirketler için çok önemlidir.
Bu makalede, bir SCADA sisteminin işlevlerine ve diğer şeylerin yanı sıra çalışmasını sağlayan bileşenlere daha yakından bakacağız.
SCADA Sistemi Nedir?
SCADA sistemi, üretim süreçlerinde kullanılan ve bir bilgisayar uygulaması aracılığıyla uzaktan kontrol edebilen, izleyebilen, veri toplayabilen, verileri analiz edebilen ve raporlar oluşturabilen bir endüstriyel otomasyon ve kontrol aracıdır. Ana işlevi, olası hataları düzeltmek için verileri değerlendirmektir.
Aslında tanımı, programlanabilir mantık denetleyicileri (PLC) ve uzak terminal birimleri (RTU) gibi diğer sözde saha araçlarıyla birbirine bağlı olan uzak bir üretim faaliyetinin otomatik kontrolü için tasarlanan Master veya MTU adı verilen bir bilgisayara yüklenen bir grup yazılım uygulamasıdır.
SCADA Sistemi Ne İçindir?
Yazılım ve donanımdan oluşan bu denetleyici kontrol ve veri toplama sistemi, şirketlerin şunları yapmasını sağlar:
- Endüstriyel süreçleri yerel olarak veya uzaktan kontrol edin.
- Verileri gerçek zamanlı olarak izleyin, toplayın ve işleyin.
- Sensörler, valfler, motorlar ve HMI arayüzü gibi cihazlarla doğrudan etkileşim kurun.
- Bir üretim sürecinde meydana gelen olayları sırayla bir dosyaya veya veritabanına kaydedin.
- İşletim sorunları nedeniyle makine arızalarında alarm panelleri oluşturun.
- Elde edilen büyüklükler ile bakımı yönetin.
- Toplanan veriler aracılığıyla kalite kontrolü.
Bir SCADA Sisteminin Bileşenleri
- HMI: İnsan ve makineyi birbirine bağlayan, süreç verilerini bir izleme sistemi aracılığıyla operatöre sunan arayüzdür. Buna ek olarak, gerçekleştirilecek eylemi bir ekran, şu anda bir dokunmatik ekran aracılığıyla kontrol eder.
- İzleme sistemi veya MTU (Bilgisayar): İşlem verilerini toplama ve talimatları bir komut satırı aracılığıyla gönderme işlevine sahiptir.
- Uzak Terminal Üniteleri (RTU): Bunlar, elde edilen bilgileri işlenmek üzere uzaktan göndermek için bir eylemden bağımsız olarak sinyaller elde eden mikroişlemcilerdir (Uzak Bilgisayarlar). Bunlar, alınan sinyalleri bilgisayara veya denetim sistemine (MTU) gönderilen dijital verilere dönüştüren sensörlere bağlıdır.
- PLC: Genellikle programlanabilir mantık kontrolörleri olarak adlandırılan bu cihazlar, yukarıda tartışılan RTU’lardan daha ekonomik, çok yönlü, esnek ve yapılandırılabilir oldukları için sistemde saha cihazları olarak kullanılırlar.
- Ağ veya iletişim sistemi: Bu, bilgisayardan (MTU) RTU’lara ve PLC’lere bağlantı kurulmasından sorumludur. Bunu yapmak için modem, Ethernet, Wi-Fi veya fiber optik üzerinden bağlantılar kullanır.
- Sensörler: Enstrümantasyon değişkenleri olarak adlandırılan fiziksel veya kimyasal büyüklüklerin detektörü olarak hareket eden ve bunları elektriksel değişkenlere veya sinyallere dönüştüren cihazlardır.
- Aktüatör: Başka bir mekanik cihaz üzerinde hareket etmek veya hareket sağlamak için kullanılan mekanik bir cihaz.
Bir SCADA Sistemi Nasıl Çalışır (Temel Şema)
Bir SCADA sisteminin temel mimarisi programlanabilir mantık denetleyicileri (PLC’ler) veya uzak terminal birimlerinden (RTU’lar) oluşur. PLC’ler ve RTU’lar, üretim makineleri, HMI’lar, sensörler ve uç cihazlar gibi bir dizi aletle iletişim kuran mikroişlemcilerdir.
Daha sonra bu nesnelerden gelen bilgileri SCADA yazılımı çalıştıran bilgisayarlara yönlendirirler. Bu yazılım verileri işler, dağıtır ve görüntüler, operatörlerin ve bakım teknisyenlerinin verileri analiz etmesine ve önemli kararlar almasına yardımcı olur.
SCADA Sistemleri Neden Önemlidir?
SCADA sistemlerinin önemi otomasyondur. Bir endüstrinin ölçülen koşullara en uygun yanıtı dikkatlice incelemesine ve tahmin etmesine ve bu yanıtları her seferinde otomatik olarak yürütmesine olanak tanır.
Kısacası, ekipman ve süreçleri izlemek için hassas makine kontrolüne sahip olmak insan hatasını neredeyse ortadan kaldırır. Daha da önemlisi, bir zamanlar bir operatör tarafından gerçekleştirilen yaygın, hantal ve rutin görevleri otomatikleştirerek üretkenliği daha da artırır, kritik makine arızalarının yönetimini gerçek zamanlı olarak iyileştirir ve çevresel felaket potansiyelini en aza indirir.
SCADA Sistemlerini Kimler Kullanır?
SCADA sistemleri, kamu ve özel sektördeki endüstriyel kuruluşlar ve işletmeler tarafından verimliliği izlemek ve sürdürmek, daha akıllı kararlar almak için veri dağıtmak ve arıza süresini azaltmaya yardımcı olmak için sistem sorunlarını iletmek için kullanılır.
Bu sistemler, basit konfigürasyonlardan büyük ve karmaşık kurulumlara kadar çeşitlilik gösterebildikleri için farklı işletme türlerinde iyi çalışır. Bu nedenle, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok modern endüstrinin bel kemiğidir:
- Enerji
- Yiyecek ve içecek
- Üretim
- Petrol ve gaz
- Güç
- Geri Dönüşüm
- Nakliye
- Su ve atık su
- Diğerlerinin yanı sıra
Genel olarak konuşmak gerekirse, bugün dünyanın herhangi bir yerinde, perde arkasında çalışan bir tür SCADA sistemi vardır: yerel süpermarketteki soğutma sistemlerinin bakımı, bir rafineride üretim ve güvenliğin sağlanması, bir atık su arıtma tesisinde kalite standartlarının karşılanması ve hatta birkaç örnek vermek gerekirse, evinizdeki enerji kullanımınızı takip etmek.